ਖਰਾਸ

1.
ਚੱਲੇ ਖਰਾਸ
ਪੀਂਹਦਾ ਆਟਾ ਥੋੜ੍ਹਾ
ਥੱਕੇ ਬਲ਼ਦ ।2.
ਸਾਂਝੇ ਖਰਾਸ
ਆਟੇ ਭਰੇ ਮਿਠਾਸ

ਗੁੰਮ ਕਿਧਰੇ ।
 3.
ਪੁੜਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ੍ਹੇ
ਲੁਹਾਰ ਹੁੰਰਮੰਦ
ਗਾਹੇ ਬਿਗਾਹੇ
           ਜੋਗਿੰਦਰ  ਸਿੰਘ    ਥਿੰਦ
  (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)

    

ਰੋਟੀ ਤੇ ਸਾਗ

        (1)
   ਮਿਟੀ ਦਾ ਚੁੱਲਾ
ਉਤੇ ਮਿਟੀ ਦੀ ਹਾਂਡੀ
    ਰਿੱਝਦਾ ਸਾਗ

       (2)
    ਥੱਲੇ ਨਾ ਲੱਗੇ
  ਬੇਬੇ ਕੜ੍ਹਛੀ ਫੇਰੇ
     ਅੱਗ ਡਾਹਿਵੇ

        (3)
      ਆਲੱਣ ਪਾਵੇ
   ਘੋਟ, ਕਰੇ ਮਲਾਈ
       ਮੱਖਣੀ ਪਾਈ
     
        (4)
   ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ
 ਥੱਪ, ਲੋਹ ਤੇ ਪਾਈ
 ਅੱਜ, ਯਾਦਾਂ ਚ ਛਾਈ


    ਜੋਗਿੰਦਰ  ਸਿੰਘ   "ਥਿੰਦ"
                (  ਅਸ੍ਰਿਤਸਰ)

ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੰਗ

       (1)
   ਮਹਿਕੇ ਫੁੱਲ
ਪੱਤ- ਝੱੜ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ
   ਉੱਹਦੀ ਰੱਜ਼ਾ

       (2)
   ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਰੰਗ
    ਸੰਗ ਹੀ ਸੰਗ

        (3)
    ਮਾਲੀ ਕੀ ਕਰੇ
ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਗੋਡੀ ਕਰੇ
     ਜਾਂ ਪੱਤੇ ਸਾਂਭੇ

         (4)
     ਹਰ ਹਾਲ 'ਚ
   ਲਹੂ ਰੱਗਾਂ 'ਚ ਵੱਗੇ
    ਦੁੱਧ ਫੱਟੇ, ਉੱਬਲੇ



     ਜੋਗਿੰਦਰ  ਸਿੰਘ   "ਥਿੰਦ"
                   (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)

ਤੱਕੀਏ ਦਾ ਪੀਰ

                                1
                         ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਿਰ
                       ਤਕੀਏ ਵੱਸੇ ਪੀਰ
                         ਵੰ ਡਦਾ ਖੀਰ
                                2
                         ਕੰਨੀ ਮੁੰਦਰਾਂ
                       ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਬੁਲ੍ਹ ਲਾਲ
                          ਖਿਲਰੇ ਵਾਲ
                                 3
                           ਚੱਪਣੀ ਅੱਗ
                         ਉਤੇ ਹਿੰਘ ਤੁਖ੍ਹਾਵੇ
                           ਧੂਣੀਆਂ ਲਾਵੇ
                                  4
                            ਚਾਟੀ ਤੇ ਰੱਖ
                        ਪੁੱਠੀ ਥਾਲੀ ਵਿਜਾਵੇ
                             ਮੰਤਰ ਗਾਵੇ
                                  5
                            ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਡੇ
                         ਡੋਲੀ ਖਿੱਡਾ ਖਿੱਡਾ ਕੇ
                            ਛਾਂਟੇ ਵੀ ਛੱਡੇ    
                                   6
                            ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ
                         ਆ ਕਰਨ ਫਿ੍ਆਦ
                            ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ
                                   7
                           ਕੋਈ ਆਖੇ ਆ
                         ਉਤਰੇ ਨਾਂਹੀ ਤਾਪ
                            ਲੱਗਾ ਸਿਰਾਪ
                                   8
                            ਜਾਂ ਕੋਈ ਮੰਗੇ
                         ਮੁੰਡਾ ਹੋਣ ਦਾ, ਉੱਪਾ
                            ਲੌ ਦੇਗ਼ ਚਿੜ੍ਹਾ
                                   9
                             ਧਾਗੇ ਤਵੀਤ
                           ਟੂਣੇ ਕਰੇ ਕਰਾਵੇ
                              ਹੱਥ ਫੱੜਾਵੇ
                                    10
                             ਵਿੱਚ ਚੌਰਾਹੇ
                          ਟੂਣਾ ਰੱਖ ਨਿਹਾਵੇ
                              ਤਾਂ ਫ਼ੱਲ ਪਾਵੇ
                                     11
                              ਚੰਦ ਚਾਣਨੀ
                          ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਜੋ ਆਵੇ
                               ਪੀਰ ਮਨਾਵੇ
                                      12 
                                 ਮੰਨ ਮਰਜ਼ੀ
                              ਮੁਰਾਦ ਉਹ ਪਾਵੇ
                                ਖਾਲੀ ਨਾ ਜਾਵੇ
                                       13
                               ਮੂਰੱਖ ਲੋਕੀਂ
                            ਤੇ ਅੰਧ-ਵਸ਼ਵਾਸੀ
                                ਪੀਰ ਮਨਾਣ
                                       14
                                ਪੀਰ ਨੇ ਇੱਕ
                           ਪਿੰਡ ਦੀ 'ਲਾਜ*' ਉੜ੍ਹਾ 
                           ਸੱਭ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੱਜ਼ਾ
 

                            ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ
                                      (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) 
                             ' ਲਾਜ *' =   ਧੀ-ਭੈਣ 
                                  
                                

                            

ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਾਫ਼ਤ ਦੀ ਇੰਤਹਾ ਹੋ ਗਈ
ਸ਼ਰਾਫ਼ਤ ਵੀ ਇੱਕ ਗੁਨਾਹ ਹੋ ਗਈ

ਦਰਦਾਂ ਦਾ ਹੁਣ ਅਸਰ ਵੀ ਮੁੱਕਿਆ 
ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਜਿੰਦ, ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਈ

ਬਚਾ ਲਵੋ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਲਾਜ ਨੂੰ
ਰੁੱਲੋਗੇ ਥਾਂ ਥਾਂ ਜੇ ਇਹ ਹਵਾ ਹੋ ਗਈ

ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਬੀ, ਜੋ ਬੋ ਰਹੇ ਨੇ ਅੱਜ
ਕੀ ਬਣੂ ਜਦ ਦੌਲਤ ਖ਼ਫਾ ਹੋ ਗਈ

'ਥਿੰਦ' ਗੁਲਾਮੀ ਲਾਹਨਤ ਕੌਮ ਲਈ
ਰੁਲੀਆਂ ਬਹੁਤ, ਜਦੋਂ ਖਤਾ ਹੋ ਗਈ


ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ   "ਥਿੰਦ"
                ( ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ  )

ਤ੍ਰਿੰਝਣ

                  1

           ਕੱਤਣ  ਸੂਤ                

       ਤ੍ਰਿੰਝਣ  'ਚ  ਕੁੜੀਆਂ

            ਪਾਉਣ ਸਾਂਝਾਂ

                   2

            ਦੀਵੇ ਤੇਲ ਪਾ

         ਵੱਟ ਵੱਟ ਬੱਤੀਆਂ

             ਪ੍ਰੇਮ ਤੀਲੀ ਲਾ

                   3

              ਠੱਠੇ ਕਰਨ

        ਕਿੱਕਲੀਆਂ ਮਾਰਨ

            ਪਾ ਲੰਮੇ ਤੰਦ

                    4

               ਰਾਜ਼ ਦਿਲਾਂ ਦੇ

           ਚਾਵੀਂ ਚਾਵੀਂ ਦੱਸਣ

               ਸੁਣ ਹੱਸਣ

                     5

               ਚੂੰਡੀਆਂ ਵੱਢ

           ਪੁੱਠੀਆਂ ਹੋ ਹੋ ਜਾਣ

                ਜਾ ਸ਼ਰਮਾਣ

                     6

                ਚਿਰੀਂ ਵਛੁੰਣੀ

            ਦੱਸੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਕੇ

                 ਹਾਲੇ ਹਿਜ਼ਰ

                      7

               ਲੰਘਣ  ਰਾਤਾਂ

            ਚੁੱਭਣ ਤਲਖੀਆਂ
              ਹਿਜ਼ਰਾਂ ਦੀਆਂ

                       8.

                  ਮੁੱਕਦੇ ਜਾਂਦੇ

             ਛਿਕੂ-ਛਿਕੂ ਪੂਣੀਆਂ

                 ਨਾ ਟੁੱਟੇ ਤੰਦ

                      9.

              ਬੀਤੇ ਨਾ ਰਾਤ

            ਨਾ ਹੀ ਮੁੱਕੇ  ਹੁਲਾਸ*

              ਨਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ 

        ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ  ਥਿੰਦ 
                     ( ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ  ) 

          ਹੁਲਾਸ* =  ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ

          

           

ਉਡਾਰੀ

 (1)          

                ਕਦੇ ਅੰਬਰੀਂ
             ਧਰਤੀ ਕਦੇ ਜਲ
               ਨਾ ਟਿਕੇ ਸੋਚ

(2)         

             ਬੰਦ ਅੱਖੀਆਂ
           ਬਿਨ ਕਲਬੂਤੋਂ ਜਾ
               ਮੰਡਲੀਂ ਰੱਚੇ

(3)          

               ਕੋਈ ਨਾ ਜਾਣੇ
           ਬੇਅੰਤ ਹੈ ਖੁਦਾਈ
               ਥੌਹ ਨਾ ਪਾਈ



ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ